Tìm hiểu về Chiết xuất xương rồng

Trong bài viết lần này mình sẽ đề cập đến chiết xuất Opuntia ficus-indica (xương rồng lê gai). Mời mọi người theo dõi xem trong cây xương rồng lê gai này có chứa những hoạt chất gì và lợi ích mang lại đối với da là như thế nào nhé !

I) Phytochemical là gì?

Trong những năm gần đây, xu hướng toàn cầu hướng tới việc sử dụng Phytochemical – các hoạt chất tự nhiên có trong tài nguyên thiên nhiên, chẳng hạn như trái cây, rau, hạt có dầu và thảo mộc,… làm chất chống oxy hóa và các loại thực phẩm chức năng. Các chất chống oxy hóa tự nhiên có thể được sử dụng trong ngành công nghiệp thực phẩm và có bằng chứng cho thấy những chất này có thể phát huy tác dụng chống oxy hóa trong cơ thể con người. Ví dụ như trong bài viết về Lý thuyết về chất chống oxy hóa phần 3, mình có đề cập về các hoạt chất trong cây dương xỉ (Polypodium leucotomos), chiết xuất hạt lựu đỏ (Pomegranate extract) có chứa Phenolic, hay là chiết xuất trà xanh (Camellia sinensis) có chứa EGCG,… chính những hoạt chất này có khả năng giảm được tác hại của tia UV tuy chúng có nồng độ thấp. Ngoài ra đã có rất rất nhiều nghiên cứu sử dụng các loại thực vật để ly trích một thành phần nào đó đáng giá trong loại thực vật đó, giúp chữa trị bệnh cho con người nói riêng và y học nói chung.

Hình 1: Các nhóm hoạt chất được ly trích từ các loại thực vật có tác dụng sinh học cho con người

II) Chiết xuất xương rồng (Opuntia Ficus-Indica)

Cây xương rồng lê gai (Opuntia ficus-indica) có phân bố toàn cầu và là nguồn thực phẩm và chất dinh dưỡng quan trọng. Khoảng 1500 loài xương rồng thuộc chi Opuntia và nhiều loài trong số chúng cho quả có thể ăn được. Ngoài ra, người Mexico đã sử dụng lá và quả xương rồng lê gai vì những lợi ích y học của chúng, chẳng hạn như để điều trị xơ vữa động mạch, tiểu đường, viêm dạ dày và tăng đường huyết. Giống loài xương rồng lê gai được trồng rộng rãi trên đảo Jeju, phía tây nam Hàn Quốc và được sử dụng làm thực phẩm chức năng ở Hàn Quốc khá rộng rãi [1]. Nghiên cứu trước đây về các chế phẩm thô của giống loài xương rồng lê gai cho thấy thành phần chính chúng là chiết xuất không chứa Nitơ (tức là không có phân nhóm Alkaloids theo như Hình 1). Ngoài ra, thân cây xương rồng lê gai cũng chứa nhiều khoáng chất và protein thô, ít chất béo hơn ở phần hạt và trái [1]. Thú vị hơn đó là hoạt động chống oxy hóa của chiết xuất trong cây lê gai được báo cáo là tương ứng với các chất chống oxy hóa nổi tiếng, chẳng hạn như Catalase, α-Tocopherol và Ascorbic acid giúp trung hòa gốc tự do mang họ Oxy (ROS). [2] Dưới đây chúng ta sẽ được đề cập đến các chức năng mà chiết xuất xương rồng mang lại.

1) Khả năng chống oxy hóa

Nghiên cứu [3] đã sử dụng các phương pháp phân tích để kiểm tra cách thức hoạt động của các chất chống oxy hóa có trong chiết xuất xương rồng, bằng cách cho phản ứng với tác chất Fenton (có chứa Fe2+ và H2O2 để sinh ra các gốc tự do ·OH, từ đó chúng sẽ phản ứng với các chất chống oxy hóa trong chiết xuất xương rồng này). Kết quả đã cho thấy rằng khả năng chống oxy hóa trong chiết xuất xương rồng lê gai này mạnh đáng kể.

Tiếp đến họ còn sử dụng hệ thống thử nghiệm với Deoxyribose (là một loại đường cấu tạo nên cấu trúc của DNA) để xác nhận hoạt tính chống oxy hóa của chiết xuất xương rồng và các tác giả nhận thấy rằng chất chiết xuất này ức chế mạnh sự phân hủy deoxyribose do gốc hydroxyl gây ra. Điểm đặc biệt ở đây là các hoạt chất trong chiết xuất này không những bắt giữ lấy gốc tự do theo 1 cơ chế KHÔNG NHƯ THÔNG THƯỜNG mà chúng ta biết (đó là ·OH sẽ lấy 1 nguyên tử H trên chất chống oxy hóa để trở thành H2O, hoặc là cướp mất điện tử bất kỳ nào đó gần chúng để trở thành ion OH-), mà còn có khả năng tạo chelat (tạo phức) với các ion Fe2+, các phức chất này rất bền khiến cho Fe2+ không thể phản ứng với H2O2 mà sinh ra các gốc tự do để tấn công DNA. Đây là cách thức hoạt động rất hiệu quả vì nó chặn đứng tiềm năng để sinh ra gốc tự do, không cho chúng được xuất hiện để tấn công DNA, tối ưu hơn so với cơ chế nhường điện tử cho gốc tự do để trung hòa chúng.

Hình 2: Cách thức hoạt động của chất chống oxy hóa trong chiết xuất xương rồng đó là tạo phức với Fe2+ để ngăn chặn gốc tự do được hình thành, khác với cách hoạt động thông thường đó là chất chống oxy hóa nhường điện tử cho gốc tự do để trung hòa chúng

2) Khả năng phục hồi

Như mọi người cũng đã biết, da là cơ quan quan trọng trong cơ thể con người, có tác dụng bảo vệ chống lại môi trường bên ngoài, nó cũng là nơi chứa nhiều mầm bệnh đa dạng và các yếu tố khác có khả năng gây ra các bệnh từ nhẹ đến nặng. Chữa bệnh là một quá trình bẩm sinh, được tích hợp rất nhiều vào da, giúp da có khả năng tái tạo sau tổn thương do chấn thương, bỏng, chấn thương, phẫu thuật hoặc loét. Nó được kích hoạt ngay lập tức để kịp thời khôi phục tính liên tục và tính toàn vẹn của hàng rào da.

Mặc dù việc chữa lành là một hiện tượng tự nhiên, thì việc xử lý vết thương cũng là một bước bắt buộc để ngăn ngừa nhiễm trùng, giảm thời gian lành thương và ngăn ngừa sự xuất hiện của các vết sẹo, đặc biệt là trong trường hợp vết loét sâu, hay là các vết thương bị hoại tử. Nguyên nhân là do hệ vi sinh vật trong da và ở ngoài môi trường hoạt động mạnh mẽ làm suy giảm khả năng chữa lành vết thương. Các liệu pháp xử lý vô trùng cho mô, khâu và sát trùng đôi khi không đủ để có được quá trình chữa bệnh hiệu quả, phải sử dụng thêm các loại kháng sinh để ngăn chặn vi khuẩn được phát triển. Tuy nhiên với xu hướng hiện nay là lạm dụng thuốc kháng sinh quá nhiều sẽ gây ra hiện tượng chống lại kháng sinh của các vi khuẩn này, khiến cho con đường để chữa trị càng trở nên khó khăn hơn, ngoài ra sử dụng thuốc kháng sinh cũng có thể gây ra các tác dụng phụ khác cho cơ thể. Do đó Phytotherapy đã được xem là một loại thuốc thay thế, bằng cách lợi dụng các hoạt chất có trong chiết xuất thực vật như là tinh dầu (essential oil), hay là polyphenol, flavonoid và alkaloid,… để chữa lành thương, kháng khuẩn, chống viêm và chống oxy hóa,…

Một nghiên cứu cũng đã cho thấy rằng sử dụng tinh dầu có trong cây xương rồng lê gai có khả năng phục hồi vết thương. Đơn cử như nghiên cứu [4] sử dụng tinh dầu lê gai trên mô hình vết thương ngoại khoa ở chuột để đánh giá khả năng chữa lành da của loại dầu này. Mô hình đó được thực hiện như sau:
Tổng cộng có 21 con chuột được chia thành ba nhóm thí nghiệm, mỗi nhóm bảy con.

– Nhóm 1 (Nhóm đối chứng- Control group): Chuột được xử lý bằng dung dịch nước muối thông thường.
– Nhóm 2 (Nhóm tham chiếu – Reference Group): Những con chuột được điều trị bằng 0,15 mg / mm2 của một loại thuốc tham chiếu “Esth’elle Pharma Cicaplaie, một loại kem chữa bệnh và chống viêm bao gồm D-Panthenol, chiết xuất hoa cúc, lá Comfrey, Allantoin và Titanium Dioxide.
– Nhóm 3 (Nhóm dầu xương rồng lê gai): Chuột được xử lý bằng 0,6 μl / mm2 dầu của xương rồng lê gai

Các con vật được nhốt riêng lẻ trong những chiếc lồng sạch sẽ. Việc điều trị được thực hiện 1 lần / ngày cho đến khi vết thương của tất cả các nhóm đã hoàn toàn liền lại. Tất cả các phương pháp điều trị đều được sử dụng tại chỗ. Diện tích vết thương được đo hàng ngày bằng cách đặt một tờ giấy trong suốt lên vùng vết thương và theo dõi nó. Sau đó, diện tích được tính bằng cách tính tổng diện tích theo đơn vị mm2 trên tờ giấy.

Kết quả: Dầu xương rồng có tác dụng làm lành vết thương trên da rất tốt. Nghiên cứu đã chứng minh rằng dầu xương rồng giúp đẩy nhanh quá trình chữa bệnh. Sự khác biệt rất có ý nghĩa (p <0,001) giữa nhóm dùng dầu xương rồng (nhóm 3) và nhóm 2 trong năm ngày đầu sau khi bị thương. Ngoài ra, 50% trường hợp ở nhóm 3 có biểu hiện vết thương được co lại (lành thương) ở ngày thứ 5 so với 20% ở nhóm 2 (mức ý nghĩa p <0,001) và gần 7% ở nhóm 1 (p <0,001). Tỷ lệ co thắt lần lượt là 90%, 65% và 50% ở ngày thứ 9 ở ba nhóm. Sự khác biệt này rất có ý nghĩa (p <0,001).

Hình 3: Tốc độ lành thương trong vòng 15 ngày của 3 nhóm ở chuột sau phẫu thuật, kết quả cho thấy rằng nhóm sử dụng dầu xương rồng là hiệu quả nhất trong việc lành thương [4].

3) Khả năng kháng khuẩn

Như đã đề cập trên, việc sử dụng Phytochemical có khả năng ức chế vi khuẩn và nấm khá hiệu quả, đồng thời chúng không gây tác dụng phụ như các loại kháng sinh hiện nay sử dụng, vì có thể gây ra hiện tượng vi khuẩn sẽ chống lại kháng sinh, khiến quá trình điều trị trở nên khó khăn hơn.

Trong nghiên cứu [4] cũng đã chứng minh được rằng tinh dầu của xương rồng lê gai có khả năng chống lại Enterobacter cloacae, tuy nhiên thì nó không có khả năng ức chế các vi khuẩn khác được thử nghiệm (cụ thể là Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, và Escherichia coli).

III) Kết luận

Chiết xuất xương rồng lê gai – Opuntia ficus-indica có chứa nhóm hoạt chất như Carbohydrate, Lipids, Terpenoids, Phenolic acids có khả năng tăng tốc độ hồi phục vết thương, đồng thời giúp trung hòa gốc tự do và kháng khuẩn rất là hiệu quả trên các thử nghiệm lâm sàng. Với những bằng chứng này sẽ là một bước rộng mở cho việc sử dụng Phytochemical trong y học để chữa bệnh, cũng như là trong mỹ phẩm để phục vụ nhu cầu làm đẹp của mọi người.

IV) Sản phẩm chứa chiết xuất Xương rồng

 

V) Reference

[1] Lee, Y. C., Hwang, K. H., Han, D. H., & Kim, S. D. (1997). Compositions of Opuntia ficus-indica. Korean Journal of Food Science and Technology, 29(5), 847-853.
[2] Lim, K. T., & Lee, J. C. (2000). Effects of cactus and ginger extracts as dietary antioxidants on reactive oxidant and plasma lipid level. Food Science and Biotechnology, 9(2), 83-88.
[3] Lee, J. C., Kim, H. R., Kim, J., & Jang, Y. S. (2002). Antioxidant property of an ethanol extract of the stem of Opuntia ficus-indica var. saboten. Journal of agricultural and food chemistry, 50(22), 6490-6496.
[4] Khémiri, I., Essghaier Hédi, B., Sadfi Zouaoui, N., Ben Gdara, N., & Bitri, L. (2019). The antimicrobial and wound healing potential of Opuntia ficus indica L. inermis extracted oil from Tunisia. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2019.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *